Propolis

Wat is propolis?

Propolis — ook wel bijenhars, bijenlijm of kitthars genoemd — begint als hars die honingbijen verzamelen van knoppen, schors en bladeren van bomen en struiken, met populieren, berken en naaldbomen als geliefde bronnen. Ze kneden die hars in de kast tot een taaie, kneedbare massa. De naam komt uit het Grieks: pro polis, ‘voor de stad’, naar de plek bij de ingang van de bijenwoning. De kleur loopt uiteen van geelbruin tot donkerbruin, groenig of roodachtig, afhankelijk van de bomen waarvan de hars komt.

Waarom bijen propolis maken

Voor het bijenvolk is propolis meer dan bouwmateriaal. Naast het dichten van kieren bekleden de bijen de binnenwanden van hun nestholte met een dunne propolislaag: de zogeheten propolis-envelop. Die laag remt de groei van bacteriën en schimmels in het nest en draagt zo bij aan de hygiëne en gezondheid van de kolonie — onderzoekers noemen dit de sociale immuniteit van het bijenvolk. Indringers die te groot zijn om af te voeren, zoals een muis, kitten de bijen volledig in propolis in, zodat ze niet gaan rotten. Deze rol van propolis als natuurlijk afweer- en hygiënemiddel geldt binnen het bijenvolk zelf.

Hoe bijen propolis maken — en hoe de imker het wint

De bijen halen de hars met hun kaken van de plant en vervoeren die, net als stuifmeel, in de korfjes aan hun achterpoten naar de kast. Daar mengen ze de hars met bijenwas en klierafscheidingen tot bruikbare propolis. Imkers winnen propolis op twee manieren: door het van de kastdelen en ramen te schrapen, of met een propolisscherm — een fijn rooster dat de bijen dichtkitten en dat de imker daarna kan uitnemen. De ruwe propolis wordt vervolgens schoongemaakt en van was- en houtresten ontdaan.

Waar bestaat propolis uit?

Geen twee soorten propolis zijn precies gelijk: de samenstelling hangt sterk af van de botanische bron en de regio. Globaal bestaat propolis uit ongeveer de helft harsen en balsems (waaronder flavonoïden en fenolzuren), aangevuld met bijenwas, etherische oliën, stuifmeel en kleine hoeveelheden mineralen en andere stoffen. Juist die variatie maakt propolis chemisch complex en verklaart waarom kleur, geur en smaak per herkomst verschillen. De uitgesproken harsgeur en de licht bittere, kruidige smaak zijn kenmerkend.

In welke vormen kom je propolis tegen?

Propolis wordt in uiteenlopende vormen verwerkt. Als tinctuur is de propolis opgelost in alcohol; daarnaast bestaat propolis in poeder- of capsulevorm, als kauwgom, en verwerkt in verzorgingsproducten zoals zalf, crème, lippenbalsem en mondspray. In cosmetica dient propolis als natuurlijk ingrediënt; welke vorm handig is, hangt af van de toepassing. In het assortiment van Beeffet vind je propolis als tinctuur, als capsule, verwerkt in verzorgingsproducten én in honing (crèmehoning en booster) — je bekijkt ze hieronder.

Waarvoor wordt propolis gebruikt?

Propolis wordt vooral verwerkt als natuurlijk ingrediënt in verzorgingsproducten en is verkrijgbaar in tinctuur-, poeder- of capsulevorm. Beeffet beschrijft propolis zoals het is — een natuurlijk bijenproduct met een eigen samenstelling, vorm en toepassing. Wat er rond honing en bijenproducten wél en niet gezegd mag worden, lees je in ons artikel Gezondheidsclaims: wat mag en wat mag niet.

Aandachtspunten: allergie en bewaren

Propolis is een bekend contactallergeen. Wie allergisch is voor bijen of bijenproducten, kan ook op propolis reageren; bij een gevoelige huid is het verstandig een product met propolis eerst op een klein stukje huid te proberen. Propolis in een alcoholische tinctuur is niet voor iedereen geschikt — lees altijd het etiket. Bewaar propolisproducten koel, droog en donker.

Propolis bij Beeffet

Wil je propolis proberen? Hieronder vind je ons propolis-assortiment — van tinctuur tot capsules en verzorgingsproducten. Bekijk de productpagina’s voor samenstelling, vorm en gebruik, of neem gerust contact met ons op als je twijfelt welke vorm bij je past.